Bỏ qua đến nội dung chươngBên kia mặt kính
Tấm Gương Nhà Số Mười Bảy·Khoảng 6 phút đọc
Họ không phá tường ngay. Long cần thời gian để thuyết phục người mua cho thêm vài ngày, và Hạnh cần thời gian để hiểu điều đang xảy ra với mình.
Bởi vì từ hôm trở về từ Hàng Bạc, tấm gương trong tiệm may đã thay đổi.
Ban ngày, nó vẫn bình thường. Khách đến thử áo, soi gương, khen đẹp, rồi về. Không ai thấy người đàn bà áo lụa đen nữa. Nhưng Hạnh để ý rằng những người khách ấy, khi đứng trước gương, đều vô thức đưa tay lên vai trái mình, như phủi đi một thứ gì đó.
Ban đêm thì khác.
Đêm nào, đúng khoảng hai giờ sáng, Hạnh cũng tỉnh dậy. Không phải vì tiếng động. Cô cứ thế mở mắt ra, tỉnh táo hoàn toàn, như có ai gọi tên mình. Và cô biết rằng mình phải đi xuống nhà.
Ban ngày cô cũng không còn là mình hoàn toàn. Cô bắt đầu quên những việc nhỏ: quên tắt bếp, quên lấy tiền thừa của khách, quên tên một bà khách quen đến may áo đã ba năm. Có lúc cô ngồi bên máy khâu, tay vẫn đạp đều mà đầu óc trôi đi đâu mất, đến khi tỉnh ra thì thấy mình đã khâu một đường chỉ dài vô nghĩa trên mảnh vải, một đường chỉ uốn lượn như nét chữ của ai đó. Cô tháo ra, nhưng khi nhìn kỹ, cô có cảm giác những đường cong ấy đã viết thành chữ. Một chữ "chị". Viết bằng lối chữ nghiêng nghiêng của những người học trường Tây ngày trước.
Cô kể với Thư. Thư không cười cô như cô sợ. Thư chỉ nắm tay cô, bảo: "Cậu trả cái gương ấy về đi. Bán, cho, vứt, gì cũng được." Hạnh gật đầu. Nhưng khi về đến tiệm, đứng trước tấm gương, cô không làm được. Cô nhìn vào mắt người con gái trong gương, và cô thấy trong đó một thứ gì đó giống như lời cầu xin.
Cô đã thử chống lại. Đêm đầu, cô nằm im, nhắm chặt mắt, đếm từ một đến một nghìn. Khi đếm đến bảy trăm, cô thấy mình đang đứng ở chân cầu thang, không nhớ đã bước xuống từ lúc nào.
Trong gương, căn buồng ở Hàng Bạc hiện ra mỗi đêm một rõ hơn. Ánh đèn dầu vàng ấm. Chiếc giường gỗ chạm. Chiếc lược ngà trên bàn. Và người con gái áo lụa đen.
Đêm thứ ba, cô ấy quay mặt lại.
Hạnh đã chuẩn bị tinh thần cho một khuôn mặt ma quái, trắng bệch, đôi mắt trống rỗng như trong những câu chuyện bà ngoại kể. Nhưng không phải. Đó là khuôn mặt của một cô gái mười tám tuổi, trong sáng, dịu dàng, đúng như trong tấm ảnh chụp bên bờ hồ. Chỉ có đôi mắt là khác. Đôi mắt ấy đỏ hoe, mi ướt, và chứa đựng một nỗi buồn sâu đến mức Hạnh thấy ngực mình thắt lại.
Nhàn nhìn cô qua lớp kính. Rồi cô ấy nói. Không có âm thanh nào phát ra, nhưng Hạnh đọc được khẩu hình môi rất rõ:
Không phải gọi Hạnh. Nhàn đang gọi chị mình.
Đêm thứ tư, Hạnh nhìn thấy nhiều hơn. Trong gương, cánh cửa nhỏ ở bức tường trong cùng, cánh cửa mà giờ đây đã bị xây lấp, vẫn còn mở. Phía sau nó là một khoảng tối nhỏ hẹp, như một cái hốc hay một buồng chứa đồ. Nhàn đứng trước cánh cửa ấy, quay lại nhìn ra phía trước, như đang chờ ai.
Rồi có tiếng ồn. Hạnh không nghe thấy, nhưng cô thấy Nhàn giật mình, ngẩng lên nhìn trần nhà. Ánh đèn dầu trong gương rung lên. Những hạt bụi rơi xuống từ trên cao như mưa. Có thứ gì đó đang xảy ra bên ngoài căn buồng ấy, một thứ gì đó lớn và dữ dội.
Rồi một người khác xuất hiện. Một người đàn bà trẻ, mặt tròn, mặc áo cánh nâu, tóc rối bời. Bà Tần. Bà ấy chạy vào buồng, nắm tay em gái, nói gì đó rất nhanh. Nhàn lắc đầu. Bà Tần đẩy em vào trong cái hốc tối sau cánh cửa nhỏ. Nhàn níu lấy tay chị. Bà Tần gỡ tay em ra, nói thêm một câu nữa, rồi đóng cánh cửa lại.
Hình ảnh trong gương mờ đi, như mặt nước bị khuấy động. Khi nó trong trở lại, Hạnh chỉ thấy chính mình.
Nhưng khuôn mặt cô trong gương đã khác. Cô nhìn kỹ hơn, rồi bật lùi lại.
Hình phản chiếu ấy trông già hơn cô. Không nhiều, chỉ một chút, nhưng rõ ràng. Một nếp nhăn nhỏ nơi khóe mắt mà cô chưa từng có. Vài sợi tóc bạc lẫn trên thái dương. Làn da xỉn màu như người thiếu ngủ nhiều năm.
Cô sờ lên mặt mình. Da vẫn mịn. Cô chạy lên gác, soi vào chiếc gương nhỏ trong phòng tắm. Khuôn mặt hai mươi bốn tuổi, mệt mỏi nhưng vẫn trẻ trung. Không có nếp nhăn nào. Không có sợi tóc bạc nào.
Cô quay xuống, đứng trước tấm gương lớn. Người đàn bà trong đó vẫn nhìn cô, già hơn cô một chút, và lần này, cô ta mỉm cười.
Hạnh không ngủ được nữa. Cô ngồi trên cầu thang cho đến sáng, quấn chăn quanh người, nhìn xuống tấm gương trong bóng tối. Cô nghĩ đến mẹ, đến những lời mẹ dặn về gương và mắt người mệt. Cô nghĩ đến bà cụ Tần ngồi trên chiếc ghế đẩu, bốn mươi sáu năm, đêm nào cũng nói chuyện với người nhà. Cô tự hỏi bà đã già đi như thế nào trong những năm tháng ấy. Có phải từng chút một, như người đàn bà trong gương kia? Có phải tấm gương đã lấy đi của bà từng năm, từng tháng, để giữ lại một người con gái mười tám tuổi không bao giờ già?
Gần sáng, khi những tiếng rao đầu tiên vang lên ngoài phố, cô xuống nhà, đứng trước gương một lần nữa. Hình phản chiếu của cô đã trở lại bình thường: khuôn mặt hai mươi bốn tuổi, mắt thâm quầng vì mất ngủ. Nhưng trên thái dương trái, có một sợi tóc bạc. Sợi tóc thật. Cô đưa tay lên, nhổ nó ra, cầm trong tay nhìn mãi.
Sáng hôm ấy, cô đến tìm Long, kể cho anh nghe tất cả. Anh nghe xong, im lặng một lúc, rồi đưa cho cô một cuốn sổ nhỏ bìa vải xanh.
— Tôi tìm thấy nó trong đáy rương của bà, dưới mấy lớp quần áo cũ. Tôi đọc đêm qua.
Cô cầm cuốn sổ. Bìa vải đã sờn, mép giấy vàng ố, thoang thoảng mùi hoa nhài khô.
Đó là nhật ký của bà Tần. Phần lớn các trang viết về những chuyện vụn vặt: giá gạo, giá vải, chuyện con cái học hành. Nhưng có một trang, ngày ghi là tháng Chạp năm 1946, chữ viết run rẩy, mực bị nhòe như đã bị nước mắt rơi vào:
"Tiếng súng ở đầu phố. Người ta bảo phải đi ngay, không mang theo gì. Nhàn ốm sốt mấy hôm nay, không đi được. Khải đã ra mặt trận từ tuần trước. Tôi không biết phải làm sao. Tôi giấu em vào buồng kho sau gương, dặn em đừng ra, đừng lên tiếng, chờ tôi quay về đón. Tôi khóa cửa lại. Tôi đi. Tôi tự nhủ chỉ vài hôm thôi."
Trang tiếp theo, chữ viết khác hẳn, nét chữ của một người đã già đi mười tuổi trong vài tháng:
"Tôi về rồi. Mười hai tuần. Phố cháy mất một nửa. Tôi lên gác. Tôi mở cửa buồng kho."
Không có dòng nào nữa. Những trang sau để trắng, rất nhiều trang. Rồi đến gần cuối sổ, chỉ có một câu, lặp đi lặp lại, kín cả một trang giấy:
"Em ơi, chị xin lỗi. Em ơi, chị xin lỗi. Em ơi, chị xin lỗi."