Bỏ qua đến nội dung chươngẢnh cưới năm bốn mươi sáu
Tấm Gương Nhà Số Mười Bảy·Khoảng 6 phút đọc
Nhà số mười bảy đã được bán. Người mua là một ông chủ buôn vàng bạc, định phá ra xây lại. Hạnh tìm được Long ở một quán nước chè đầu phố, nơi anh đang ngồi chờ bàn giao chìa khóa lần cuối.
Anh nghe cô kể, không ngắt lời. Khi cô nói xong, anh im lặng rất lâu, mân mê chiếc chén sứ đã nguội.
— Chị có tin chuyện ma không? — Anh hỏi.
— Trước thì không.
Long thở dài. Anh mở chiếc cặp da cũ đặt dưới chân, lấy ra một phong bì vàng ố. Bên trong là mấy tấm ảnh đen trắng đã ngả màu, mép giấy quăn queo.
— Tôi tìm thấy cái này lúc dọn đồ của bà. Bà giấu nó trong ngăn kéo khóa kín. Tôi chưa cho ai xem.
Tấm ảnh đầu tiên là ảnh cưới. Một chàng trai mặc áo the khăn xếp, dáng thư sinh, đứng cạnh một cô dâu áo dài trắng, mặt tròn, đôi mắt sáng. Phía dưới góc ảnh có dòng chữ viết tay: "Tần và Khải. Mùa thu năm 1946."
— Ông bà tôi, — Long nói.
Tấm thứ hai là ảnh chụp hai người con gái đứng cạnh nhau bên bờ Hồ Gươm. Một người là cô dâu trong ảnh cưới, bà Tần thời trẻ. Người kia trẻ hơn, chừng mười bảy mười tám tuổi, dáng mảnh mai, mặc áo dài màu sẫm, tóc búi thấp sau gáy. Cô ấy không nhìn vào ống kính mà nhìn sang bên cạnh, nhìn bà Tần, với một ánh mắt khó tả.
Hạnh cầm tấm ảnh, tay run lên.
— Đây là ai?
— Bà Nhàn. Em gái ruột của bà tôi. — Long nói. — Trong nhà không ai nhắc đến bà ấy. Tôi chỉ biết loáng thoáng là bà ấy mất tích vào cuối năm bốn mươi sáu, lúc cả phố tản cư. Không ai tìm thấy.
Hạnh lật tấm ảnh lại. Mặt sau có một dòng chữ viết bằng mực tím, nét chữ nghiêng nghiêng mềm mại, khác hẳn chữ trên tấm ảnh cưới: "Chị Tần và em. Hồ Gươm, mùa hạ năm bốn mươi sáu. Em sẽ không bao giờ đi đâu xa chị."
Hạnh nhìn chằm chằm vào tấm ảnh. Áo dài sẫm màu. Tóc búi thấp. Mảnh mai. Cô biết chắc, dù ảnh đen trắng không cho thấy màu, rằng chiếc áo ấy là áo lụa đen.
— Anh có biết gì thêm không? Bất cứ điều gì?
— Có một chuyện, bác tôi kể hồi tôi còn nhỏ, khi bác uống say. Bác bảo hồi ấy người ta đồn bà Nhàn cũng thương ông tôi. Cả hai chị em cùng thương một người. Ông tôi chọn bà tôi. Rồi mấy tháng sau đám cưới thì bà Nhàn biến mất. Có người nói bà ấy theo người ta vào Nam. Có người nói bà ấy nhảy xuống sông Hồng. Bác tôi bảo, có người còn nói... — anh ngừng lại.
— Nói bà tôi đã làm gì đó với em gái mình.
Họ im lặng. Bên ngoài quán, mưa phùn vẫn bay, xe đạp và xích lô lướt qua trên mặt đường bóng nước.
— Còn ông anh? Ông Khải ấy?
— Ông tôi đi kháng chiến từ cuối năm bốn mươi sáu, chín năm sau mới về. Về được mấy năm thì mất vì bệnh phổi. Tôi chưa bao giờ gặp ông. — Long ngừng lại, xoay xoay chén nước. — Bác tôi bảo, hồi ông còn sống, ông bà ít khi nói chuyện với nhau. Không cãi nhau, không giận dỗi, chỉ là ít nói. Như hai người ở chung một nhà mà mỗi người mang một bí mật riêng. Có lần bác thấy ông đứng trên gác, trước cái gương, rất lâu. Rồi ông khóc. Bác chỉ thấy ông khóc đúng một lần ấy.
Hạnh nhìn ra mưa. Mấy người bán hàng rong trú dưới mái hiên đối diện, co ro trong những tấm ni lông. Một bà cụ quang gánh đi ngang qua, chậm rãi, tiếng dép lẹp xẹp trên vỉa hè ướt.
— Anh có nhớ gì về bà không? Bà có hay kể chuyện ngày xưa không?
— Không bao giờ. Bà nói rất ít, cười còn ít hơn. Bà nấu ăn ngon, thêu thùa giỏi, chăm cháu chu đáo, nhưng lúc nào cũng như đang nghe ngóng một điều gì đó ở rất xa. Hồi nhỏ, tôi hay lén lên gác xem bà làm gì vào ban đêm. Bà ngồi trên chiếc ghế đẩu trước gương, đèn dầu đặt bên cạnh, nói chuyện khe khẽ. Tôi chỉ nghe được tiếng thì thầm, không rõ chữ. Có một lần bà quay lại, thấy tôi đứng ở cửa. Bà không mắng. Bà chỉ bảo: "Đi ngủ đi cháu. Bà đang nói chuyện với người nhà." Tôi hỏi người nhà nào. Bà không trả lời.
— Anh có thể cho tôi vào nhà một lần nữa không? — Hạnh hỏi. — Trước khi người ta phá.
Long nhìn cô một lúc lâu, rồi gật đầu.
Họ đi bộ dọc phố Hàng Bạc. Mưa đã ngớt, chỉ còn lây phây. Những cửa hàng vàng bạc hai bên phố đã lên đèn, ánh sáng vàng ấm hắt ra mặt đường ướt. Những người thợ bạc ngồi sau tủ kính, cúi đầu bên những chiếc bàn nhỏ, tiếng búa gõ lách cách đều đặn như tiếng đồng hồ. Phố này trăm năm nay vẫn thế. Người ta sinh ra, lớn lên, già đi, chết đi, mà tiếng búa vẫn gõ.
— Hồi nhỏ, — Long nói, — bà tôi hay dắt tôi ra đầu phố mua kẹo lạc. Đi ngang qua mỗi nhà, bà lại kể nhà ấy ngày xưa của ai, ai đã đi đâu. Bà nhớ hết. Chỉ có một nhà bà không bao giờ kể, là nhà mình.
— Tôi nghĩ bà không bao giờ quên được, nên bà không dám nhắc.
Căn nhà số mười bảy giờ đã trống trơn. Đồ đạc đã bán hết, chỉ còn lại những mảng tường loang lổ, những vệt bụi in hình những món đồ đã mất. Bàn thờ cũng đã dọn đi, chỉ còn một mảng tường sạch hơn hình chữ nhật nơi trước kia treo di ảnh bà cụ.
Họ lên gác. Căn buồng trống không, lạnh ngắt. Ánh sáng xám của buổi trưa mùa đông lọt qua ô cửa sổ nhỏ. Hạnh đi thẳng đến bức tường trong cùng, nơi trước kia treo tấm gương.
Mảng tường sẫm màu hình chữ nhật vẫn còn đó. Bây giờ nhìn kỹ dưới ánh sáng, cô thấy rõ hơn: đó không phải vết ố. Đó là một lớp vữa khác, mới hơn lớp vữa xung quanh, được trát lên một khung cửa nhỏ đã bị bít lại. Rộng chừng sáu mươi phân, cao chừng một mét rưỡi. Vừa một người đứng lọt.
— Anh có biết sau bức tường này là gì không?
Long lắc đầu, rồi cau mày.
— Nhà bên cạnh, chắc vậy. Nhưng mà... — anh nhìn quanh, rồi đi ra hành lang, ước lượng. — Lạ thật. Tường này dày quá. Phía bên kia lẽ ra phải là cầu thang nhà hàng xóm, nhưng cầu thang nhà họ nằm lùi vào trong cơ mà.
Hạnh đặt tay lên mảng vữa. Nó lạnh. Lạnh hơn hẳn phần tường xung quanh, lạnh như mặt kính về đêm.
Và cô nghe thấy. Rất khẽ, rất xa, như vọng lại từ đáy một cái giếng sâu. Tiếng sột soạt của lụa. Rồi một tiếng thở dài.
— Anh có nghe thấy không?
Long nhìn cô, mặt tái đi. Anh không trả lời, nhưng cô biết là anh có nghe.
Họ đứng đó, trong căn buồng trống, giữa ánh sáng xám lạnh của ngày đông, và không ai nói gì. Bên dưới, ngoài phố, tiếng rao hàng vọng lên, tiếng xe đạp leng keng, tiếng một đứa trẻ khóc. Cuộc sống vẫn trôi đi như chưa từng có gì xảy ra.
— Người mua nhà sẽ phá tường vào tuần sau, — Long nói, giọng khàn khàn. — Họ định làm lại toàn bộ tầng này.
Hạnh nhìn mảng vữa sẫm màu. Rồi cô nhìn Long.
— Thế thì chúng ta phải biết trong đó có gì trước họ.