Bỏ qua đến nội dung chươngNgười về muộn
Mùa Nước Gọi Tên·Khoảng 6 phút đọc
Kiên về đến Vạn Hà thì trời đã tối hẳn, và đám tang của em trai anh đã đi được nửa chặng đường.
Chiếc xe khách thả anh xuống ở ngã ba quốc lộ, cách làng bảy cây số. Từ đó anh phải đi xe ôm qua một con đường bê tông hẹp chạy giữa hai đầm nuôi tôm, gió thổi ngang mạn lạnh buốt dù đã gần cuối tháng Chín. Người chạy xe ôm là một ông già gầy nhom, đội mũ bảo hiểm sứt quai, suốt đường không nói câu nào. Chỉ đến khi ánh đèn của làng hiện ra ở cuối con đường, nhấp nháy giữa một vùng tối mênh mông của biển và trời, ông mới quay lại hỏi:
— Cậu là con ông Lực phải không?
— Dạ.
— Về muộn quá.
Ông không nói thêm gì nữa. Kiên cũng không hỏi. Anh biết mình về muộn. Anh đã về muộn mười năm.
Vạn Hà nằm trên một doi cát dài, một bên là cửa sông đổ ra biển, một bên là biển cả không bờ. Làng có chừng hai trăm nóc nhà, phần lớn là nhà cấp bốn mái tôn, xen giữa những rặng phi lao thấp lè tè bị gió biển uốn cong về một phía. Giữa làng có một cái lăng nhỏ thờ cá Ông, mái ngói rêu phong, trước sân lúc nào cũng có mấy nén hương cháy dở. Hồi nhỏ Kiên sợ cái lăng ấy. Anh không nhớ tại sao.
Nhà anh nằm ở xóm Bãi, gần cửa sông nhất. Từ xa anh đã nghe thấy tiếng kèn đám ma, tiếng trống, tiếng khóc lẫn trong tiếng sóng. Rạp tang dựng bằng bạt xanh căng ngang sân, dưới ánh đèn tuýp trắng bệch. Người làng ngồi chật kín, đàn ông uống rượu, đàn bà ngồi xếp hàng bên linh cữu. Mùi hương trầm, mùi rượu, mùi cá khô phơi đâu đó quyện vào nhau thành một thứ mùi đặc quánh mà chỉ làng chài mới có.
Kiên bước vào sân. Một vài người nhận ra anh, đứng dậy, rồi ngồi xuống. Không ai nói gì. Tiếng kèn vẫn tiếp tục, réo rắt, như một thứ gì đó bị thương đang kêu.
Di ảnh của Tâm đặt giữa bàn thờ. Bức ảnh chụp từ năm Tâm học lớp mười hai, cười toe toét, tóc dựng ngược, áo trắng học trò. Kiên đứng nhìn bức ảnh rất lâu. Lần cuối anh gặp em là ba năm trước, khi Tâm vào Đà Nẵng chơi mấy ngày. Hai anh em đi ăn bánh xèo ở chợ Cồn, Tâm nói về chuyện muốn mua một chiếc ghe máy riêng, muốn cưới vợ, muốn ở lại làng chứ không đi như anh. "Biển là của mình mà anh," Tâm bảo. "Đi đâu cho xa."
Biển là của mình. Và biển đã lấy em đi.
Ông Lực ngồi ở góc rạp, một mình, trước mặt là chai rượu đế đã vơi quá nửa. Mười năm không gặp, cha anh già đi trông thấy. Tóc bạc gần hết, da đen sạm và nhăn nheo như vỏ cây phi lao, đôi mắt đỏ đục. Ông nhìn Kiên một cái, rồi quay đi, rót thêm rượu.
Kiên đến ngồi cạnh cha. Hai cha con im lặng rất lâu.
— Em nó ra sao hả cha? — Cuối cùng anh hỏi.
Ông Lực uống cạn chén rượu.
— Con biết. Nhưng mà sao lại...
— Chết đuối thì là chết đuối. — Ông cắt ngang, giọng khàn đặc. — Hỏi làm gì.
Kiên định nói thêm, nhưng một người đàn bà trong họ đã đến kéo anh đi thắp hương, rồi lạy, rồi ngồi chịu tang theo đúng lễ. Anh làm mọi thứ như một cái máy. Trong đầu anh chỉ có một câu hỏi xoay vòng: Tâm bơi giỏi nhất làng. Năm mười lăm tuổi nó đã bơi được từ bãi ra hòn Đỏ, gần hai cây số, rồi bơi về. Năm mười tám tuổi nó đã cứu được hai đứa trẻ con người ta bị sóng cuốn. Làm sao một người như thế lại chết đuối ở cửa sông, cách bờ có mấy chục mét?
Khuya, khách đã vãn bớt. Người ta ngồi lại thành từng nhóm, đánh bài, uống rượu, kể chuyện. Kiên ngồi một mình bên linh cữu, nghe loáng thoáng những câu chuyện quanh mình.
— ... đêm đó bão to quá, nó ra bãi làm gì không biết...
— ... ghe neo kỹ rồi mà, cha nó bảo vậy...
— ... thằng Lượm năm ngoái cũng vậy, cũng ra bãi một mình...
— ... thôi đừng nói nữa, nhà người ta đang có tang...
Rồi một người đàn ông già bước vào rạp. Ông mặc áo dài the đen, khăn xếp, dáng người cao gầy, tay chống một cây gậy gỗ mun bóng loáng. Tất cả mọi người đều đứng dậy. Tiếng kèn ngưng. Kiên nhận ra ông. Đó là ông Cửu, người giữ lăng Ông, người đã chủ trì mọi lễ cúng biển của làng từ khi Kiên còn chưa sinh ra.
Ông Cửu đến trước linh cữu, thắp ba nén hương, vái ba vái. Rồi ông quay lại, nhìn khắp rạp tang một lượt. Ánh mắt ông dừng lại ở ông Lực rất lâu. Rồi ông nói, không lớn, nhưng cả rạp tang đều nghe thấy:
— Nước đã gọi thì phải đi. Thằng nhỏ không có lỗi gì.
Không ai đáp. Không khí trong rạp đông cứng lại. Kiên thấy cha mình cúi gằm mặt xuống, hai bàn tay nắm chặt chiếc chén rượu đến trắng bệch các đốt ngón.
Ông Cửu đi rồi, người ta mới dần dần nói chuyện trở lại, nhưng thì thầm hơn, và không ai nhìn về phía cha con Kiên nữa.
Kiên đi ra sau nhà, đứng một mình dưới rặng phi lao. Gió biển thổi lạnh, mang theo mùi muối và mùi rong mục. Anh nhớ hồi nhỏ, hai anh em hay ra đây bắt còng. Tâm nhỏ hơn anh sáu tuổi, chạy theo anh khắp bãi, tay cầm cái lon sữa bò thủng đáy. Có một lần Tâm chạy ra tận mép nước, sóng đánh ngã, Kiên lao theo kéo em lên. Hai anh em ướt sũng, Tâm khóc thét, còn Kiên thì run bần bật. Không phải vì lạnh. Vì sợ. Anh không nhớ mình sợ gì, chỉ nhớ cảm giác ấy, như có ai nắm lấy cổ chân mình dưới làn nước.
Từ đó Kiên không bao giờ xuống biển nữa. Còn Tâm thì lại thành đứa bơi giỏi nhất làng.
Gần sáng, Kiên mệt quá, vào nhà nằm. Căn buồng của anh ngày trước giờ chất đầy lưới, phao, can nhựa. Anh dọn một khoảng trống trên chiếc giường tre cũ, nằm xuống, nghe tiếng sóng ngoài kia. Sóng ở Vạn Hà không giống sóng ở Đà Nẵng. Nó gần hơn, to hơn, như đang vỗ vào chân giường.
Anh đã gần thiếp đi thì nghe thấy.
Anh mở mắt. Tiếng gọi rất nhỏ, vọng từ ngoài kia vào, từ phía bãi cát.
Giọng con trai. Trầm, hơi khàn. Giống hệt giọng Tâm.
Kiên ngồi bật dậy. Anh nhìn ra ô cửa sổ nhỏ. Bên ngoài trời vẫn tối, chỉ có một vệt sáng xám nhạt ở chân trời phía đông. Bãi cát trải dài, trắng mờ. Và ở mép nước, cách nhà chừng trăm mét, có một đốm sáng.
Một ngọn đèn bão nhỏ, thứ đèn dầu có chụp kính mà người làng chài ngày trước vẫn treo trên ghe. Nó đứng yên ở mép nước, không lay động dù gió biển đang thổi mạnh. Không thấy ai cầm. Chỉ có ngọn đèn, lơ lửng ngang tầm tay một đứa trẻ.
— Kiên ơi. Ra đây với em.
Anh đứng dậy, bước một bước về phía cửa. Rồi một bàn tay nắm chặt lấy cổ tay anh từ phía sau.
Ông Lực đứng đó, trong bóng tối, người nồng nặc mùi rượu. Nhưng đôi mắt ông tỉnh táo lạ lùng.
— Đừng ra, — ông nói. — Đừng bao giờ trả lời. Nghe chưa?
Kiên nhìn cha, rồi nhìn ra cửa sổ. Ngọn đèn bão đã tắt. Bãi cát trống trơn. Chỉ còn tiếng sóng.